संपादकीय | सोमनाथ कचरे
‘काम’ हीच ओळख… जनतेच्या मनात अजरामर राहिलेले स्व. अजितदादा पवार
“नेते जन्माला येतात, काही इतिहास घडवतात आणि काही इतिहास बनून पुढील पिढ्यांना प्रेरणा देत राहतात. स्व. अजितदादा पवार हे महाराष्ट्राच्या राजकारणातील असेच एक व्यक्तिमत्त्व होते, ज्यांनी आपल्या कार्यशैलीने, निर्णयक्षमतेने आणि विकासाभिमुख दृष्टिकोनाने जनतेच्या मनावर कायमस्वरूपी ठसा उमटवला.”
राजकारणात पदे मिळवणे ही एक गोष्ट असते; परंतु त्या पदांना आपल्या कामाने प्रतिष्ठा मिळवून देणे ही फार थोड्या नेत्यांच्या वाट्याला येणारी गोष्ट असते. स्व. अजितदादा पवार यांचे संपूर्ण राजकीय आयुष्य पाहिले, तर त्यांनी प्रत्येक जबाबदारीकडे अधिकार म्हणून नव्हे, तर कर्तव्य म्हणून पाहिले. म्हणूनच त्यांचे नाव घेतले की सर्वप्रथम आठवते ते म्हणजे निर्णयक्षम नेतृत्व, प्रशासनावरील मजबूत पकड आणि विकासकामांचा वेग.
२२ जुलै १९५९ रोजी जन्मलेले अजितदादा पवार हे महाराष्ट्राच्या सहकार, कृषी आणि ग्रामीण विकासाच्या विचारधारेतून घडलेले नेतृत्व होते. बारामतीच्या मातीतून त्यांनी राजकारणात प्रवेश केला आणि स्थानिक स्वराज्य संस्थांपासून विधानसभेपर्यंतचा प्रवास आपल्या कर्तृत्वाच्या बळावर पूर्ण केला. अनेक वेळा बारामती विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत त्यांनी जनतेचा विश्वास संपादन केला.
राजकीय कारकिर्दीत त्यांनी जलसंपदा, ऊर्जा, अर्थ, नियोजन, वित्त, कृषी, सहकार यांसारख्या अत्यंत महत्त्वाच्या खात्यांची जबाबदारी सांभाळली. महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री म्हणून अनेक कार्यकाळ त्यांनी भूषवले. राज्याच्या अर्थसंकल्पाचे सादरीकरण असो, पायाभूत सुविधा उभारणी असो, सिंचन प्रकल्पांचा वेग वाढविण्याचा प्रयत्न असो किंवा ग्रामीण विकासाची दिशा ठरविणे असो—त्यांच्या निर्णयांमध्ये वेग, स्पष्टता आणि परिणामकारकता दिसून येत असे.
अधिकाऱ्यांसोबतच्या बैठकीत वेळेचे काटेकोर पालन, प्रलंबित कामांवर थेट प्रश्न आणि “काम झाले पाहिजे” हा त्यांचा स्पष्ट संदेश प्रशासनात कायम चर्चेचा विषय राहिला. त्यामुळेच समर्थकांनी त्यांना “काम करणारा नेता” अशी ओळख दिली.
बारामतीचा विकास हा त्यांच्या राजकीय कार्याचा एक महत्त्वाचा अध्याय मानला जातो. शिक्षण, उद्योग, सिंचन, रस्ते, शेती, पिण्याचे पाणी आणि रोजगारनिर्मिती यांसारख्या विविध क्षेत्रांत त्यांनी सातत्याने लक्ष केंद्रित केले. ग्रामीण भागाचा विकास हा केवळ घोषणांचा विषय नसून प्रत्यक्ष कृतीतून साध्य होतो, यावर त्यांचा विश्वास होता.
राजकारणात यशाइतकीच टीका, वाद आणि संघर्षही त्यांच्या वाट्याला आले. विरोधकांनी त्यांच्यावर अनेकदा टीका केली, तर समर्थकांनी प्रत्येक कठीण प्रसंगी त्यांच्या पाठीशी ठामपणे उभे राहत त्यांच्या नेतृत्वावर विश्वास कायम ठेवला. मतभेद झाले, राजकीय समीकरणे बदलली; पण सार्वजनिक जीवनातील त्यांची सक्रियता आणि निर्णयक्षमता मात्र कधीच कमी झाली नाही.
कार्यकर्त्यांशी असलेले त्यांचे नातेही वेगळे होते. हजारो कार्यकर्त्यांना त्यांनी राजकारणात संधी दिली, अनेकांना जबाबदाऱ्या दिल्या आणि तळागाळातील संघटन उभारण्यासाठी प्रोत्साहन दिले. त्यांच्या दालनातून अनेक सामान्य नागरिकांच्या समस्या मार्गी लागल्या, अशी भावना आजही अनेकांच्या मनात आहे.
मात्र नियतीचा निर्णय कोणालाही बदलता येत नाही. विमान अपघातात झालेल्या त्यांच्या निधनाने महाराष्ट्राच्या राजकीय इतिहासात एक मोठी पोकळी निर्माण झाली. त्या दिवशी केवळ एका नेत्याचा अंत झाला नाही, तर विकासाला गती देणारा, कठोर निर्णय घेण्यास मागेपुढे न पाहणारा आणि प्रशासनाला सतत कार्यक्षम ठेवण्याचा आग्रह धरणारा एक नेता काळाच्या पडद्याआड गेला.
आज त्यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांचे स्मरण करताना केवळ श्रद्धांजली वाहणे पुरेसे नाही. सार्वजनिक जीवनात कामाला सर्वोच्च प्राधान्य देण्याचा त्यांचा दृष्टिकोन, जनतेप्रती असलेली बांधिलकी आणि विकासाची धडपड हीच त्यांची खरी ओळख पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचवणे हीच त्यांना वाहिलेली सर्वोत्तम आदरांजली ठरेल.
व्यक्ती निघून जाते, पण तिचे विचार, तिचे कार्य आणि तिच्या निर्णयांचा समाजावर झालेला परिणाम काळाच्या ओघात अधिक गडद होत जातो. स्व. अजितदादा पवार हे आज आपल्यात नसले तरी त्यांच्या कार्याचा ठसा महाराष्ट्राच्या विकासाच्या इतिहासात कायम अजरामर राहील.
– संपादकीय
